„W opisanej powyżej sytuacji komórka jako całość, tym razem z przyczyny zewnętrznej, inicjuje transformację nowotworową. Jak wykazały badania Scotta i wsp. (patrz rozdz. III, C) jest to możliwe najpóźniej w punkcie GD i DD, cyklu komórkowego. Oczywiście przy tym kierunku działania bodźców, mechanizmy obronne komórki i tkanlft pozbawione są wsparcia sił ogólnoustrojowych w większej mierze, niż przy nowotworzeniu z przyczyny wewnętrznej. Skala oddziaływań jest szersza, bowiem najpierw pokonywane są ogólnoustrojowe bariery chroniące stabilność części lub całości środowiska wewnętrznego organizmu.
Nie można jednak wykluczyć, że czynnik zewnętrzny, wprowadzający na poziomie tkankowym stan daleki od równowagi, nie działa właśnie bezpośrednio na struktury subkomórkowe. Ostatecznie liczy się efekt, a rozróżnianie przyczyn zewnętrznych i wewnętrznych ma na celu jedynie łatwiejsze zrozumienie początku samego procesu.
Każda komórka jako układ otwarty może ulegać samoorganizacji w strukturę dysypatywną. Natomiast czynniki indukujące mogą działać na zasadzie wywoływania dwu dalszych koniecznych warunków, a mianowicie stanów dalekich od równowagi z własnym otoczeniem oraz procesu nieodwracalnego. Wydaje się, że ze względu na reaktywność organizmów łatwiej jest prowokować te warunki oddzielnie niż razem, a także wyzwalać drugi z nich niż pierwszy.“(6)